મઠો અને પર્વત-દૃશ્યો, ૭ રાત્રિ

બાગડોગરા પર સ્વાગત કરીને તીસ્તાની ખીણ ચઢાવી ગંગટોક — રંગપોની ઓળખ-તપાસ સહિત આશરે સાડા ચાર કલાક; ત્યાંથી સિક્કિમ શરૂ થાય છે. ચેક-ઇન પછી એમ.જી. માર્ગ પર હળવી પહેલી સાંજ — મોમો, નિરાંતની લટાર, વહેલી ઊંઘ. આવતીકાલની ત્સોમગો પરમિટ માટે ડ્રાઇવર આજે રાત્રે ઓળખપત્રની ફોટોકૉપી લેશે.

સ્થાનિક યુનિયનની 4x4 ૩,૭૫૦ મીટરે ત્સોમગો ચઢે છે — પ્રાર્થના-ધજાવાળી ધારો નીચે હિમનદીનું પાણી, કિનારે ભરતકામવાળી કાઠીવાળા યાક — અને લશ્કરે ઉપરનો રસ્તો ખુલ્લો રાખ્યો હોય ત્યારે બાબા હરભજન સિંહના સ્મારક મંદિર સુધી આગળ વધે છે. મોડી બપોરે નીચે; સાંજ જાણી જોઈને ખાલી રાખી છે, કારણ કે આજનો દિવસ ઊંચાઈનો હતો.

સવારે ખીણ પાર રુમટેક — સાધુઓના આંગણાના શાસ્ત્રાર્થ માટે; પછી શહેર થઈને એન્ચે મઠ, નામગ્યાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટિબેટોલોજી અને દેવરાલી રોપવે. મોડી બપોરે ડિરેક્ટોરેટ ઑફ હેન્ડિક્રાફ્ટ્સ — જ્યાં લેપ્ચા વણાટ સીધા કારીગરો પાસેથી નિશ્ચિત ભાવે ખરીદાય છે. રાત્રિભોજન એમ.જી. માર્ગની સારી રસોઈવાળી જગ્યાએ બુક કરેલા ટેબલ પર.

પશ્ચિમ તરફ પાંચ કલાકનું ડ્રાઇવ, રસ્તાને લેખે લગાડે એવા બે પડાવ સાથે: ટેમી ચા બગીચો — સિક્કિમની એકમાત્ર એસ્ટેટ, ટેકરી પર લીલા મખમલની જેમ પથરાયેલી — અને રાવંગલાની ૪૧ મીટરની બેઠેલા બુદ્ધની પ્રતિમા, જે પહોંચતાં પહેલાં ક્યાંય દૂરથી ખીણ પાર દેખાવા લાગે છે. સાંજે પેલિંગ, જ્યાં હોટેલની અગાસી સિક્કિમની સૌથી નજીકની કંચનજંગા-દીવાલ સામે છે — આવતીકાલ એના સૂર્યોદયથી શરૂ થશે.

દિવસ પેમાયાંગત્સે મઠથી ખૂલે છે — સિક્કિમના સૌથી જૂનામાંનો એક, જેના ઉપલા માળે એક જ સાધુએ પાંચ વર્ષે કોતરેલો સાત માળનો લાકડાનો મહેલ છે. જંગલની કેડી રાબદેનત્સેનાં ખંડેર સુધી લઈ જાય છે — ત્યજાયેલી બીજી રાજધાની, જેના પથ્થરના ઓટલા સીધા પર્વતસમૂહ સામે તાકે છે. બપોરે કાચના સ્કાય વૉક પરથી ચેનરેઝિગ પ્રતિમા, અને પછી ખેચેઓપલરી ઇચ્છા-સરોવર — બૌદ્ધ અને હિંદુ બંને માટે પવિત્ર, જ્યાં કહેવાય છે કે પાણી પર પાંદડું ટકતું જ નથી.

રસ્તો રંગીત નદી સુધી ઊતરે છે, જોરેથાંગ પાસે પશ્ચિમ બંગાળમાં પ્રવેશે છે અને ચાના પ્રદેશમાંથી ચઢીને દાર્જિલિંગ પહોંચે છે — આશરે સાડા ચાર કલાક. સાંજ ચૌરસ્તા અને મૉલની: લટાર, જૂની બુકશોપ, મહાકાલ મંદિરની ઘંટડીઓ, અને અંગ્રેજ જમાનાની યાદ અપાવતી દાર્જિલિંગની ખાસ વાનગીઓનું બુક કરેલું રાત્રિભોજન. ટાઇગર હિલનું વાહન અને ટોય ટ્રેનની બેઠકો આજે રાત્રે નિશ્ચિત થાય છે.

સવારે ચાર વાગ્યે ટાઇગર હિલ — કંચનજંગા પર્વતસમૂહ પર પહેલો પ્રકાશ, અને સૌથી ચોખ્ખી સવારે એવરેસ્ટ પણ દેખાય — પછી ઊતરતાં ઘૂમ મઠ અને બતાસિયા લૂપ, અને નાસ્તો. મધ્ય-સવારે ઘૂમ સુધીની ફર્સ્ટ-ક્લાસ વરાળી જોયરાઇડ — સીટી, કોલસાનો ધુમાડો, બધું સાથે; આ પેકેજમાં ટિકિટ સામેલ છે. બપોર હેપ્પી વેલી ફેક્ટરીના ફેરા અને શહેરની ટી બુટિકમાં પાંચ કપના માર્ગદર્શિત ટેસ્ટિંગ સાથે પૂરી થાય છે.

છેલ્લી પહાડી સવાર, સમયપત્રક વગરનો નાસ્તો, અને બગીચામાંથી ત્રણ કલાકનું ઉતરાણ કરીને પરત ફ્લાઇટ માટે બાગડોગરા. ફ્લાઇટ બપોર પછીની હોય તો તિબેટન રેફ્યુજી સેલ્ફ હેલ્પ સેન્ટર અને ડબ્બા પર પાકના વર્ષવાળી, સીધી ઉદ્ગમસ્થાનેથી ખરીદેલી ચા માટે એક છેલ્લો પડાવ ઉમેરીએ છીએ.