નીલમ ટાપુઓ, ૫ રાત્રિ

અમદાવાદથી ચેન્નાઈ કે કોલકાતા થઈને પોર્ટ બ્લેરની ઉડાન; વીર સાવરકર એરપોર્ટ પર બપોર પહેલાં ઉતરાણ. પહેલાં કોર્બિન્સ કોવ, પછી સેલ્યુલર જેલ — મૂળ સાત પાંખોમાંથી ત્રણ બચી છે, સાથે ત્રીજા માળે સાવરકરની કોટડી અને ફાંસીખાનું. ચોકમાં જૂના પીપળા આસપાસ કહેવાતી કથા સાથેનો સાંજે ૫:૪૫નો પ્રકાશ-ધ્વનિ કાર્યક્રમ જ સંધ્યાકાળે ત્યાં હાજર રહેવાનું કારણ છે.

બંદરની બોટ રોસ ટાપુ — હવે નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોસ દ્વીપ — સુધી લઈ જાય છે, જ્યાં ૧૯૪૧ના ધરતીકંપ પછી બ્રિટિશ વહીવટી મુખ્યાલય ત્યજી દેવાયું અને વડના મૂળિયાંએ દેવળ, બેકરી અને નૃત્યખંડ ગળી લીધાં છે. ખંડેરોમાં ચિત્તળ હરણ અને મોર ફરે છે. પછી નોર્થ બે, જ્યાં પરવાળાના પટ પર ગ્લાસ-બોટમ બોટ અને વૈકલ્પિક સી-વોકિંગ. બપોરે સમુદ્રિકા નૌકા સંગ્રહાલય.

ખાનગી એ.સી. કેટામરાન આશરે દોઢ કલાકમાં હેવલોક — હવે સ્વરાજ દ્વીપ — પહોંચાડે છે. ચેક-ઇન પછી બપોર રાધાનગર પર — બીચ નં. ૭, મહુડાના જંગલથી ઘેરાયેલો ૨ કિમીનો સફેદ અર્ધચંદ્રાકાર કિનારો, જેને વારંવાર એશિયાનો શ્રેષ્ઠ દરિયાકિનારો ગણાવાયો છે. અહીં લાઇફગાર્ડની ધ્વજ-વ્યવસ્થા છે અને ધ્વજની બહાર જોરદાર અંતઃપ્રવાહ હોય છે; ઉત્તર છેડેથી દેખાતો સૂર્યાસ્ત જ લોકોને ખેંચી લાવે છે.

સ્પીડબોટ વીસ મિનિટમાં એલિફન્ટ બીચ પહોંચાડે છે, જ્યાં કમર જેટલા પાણીથી જ પરવાળાનો પટ શરૂ થાય છે — સ્નોર્કલિંગનાં સાધનો અને માર્ગદર્શક સામેલ છે, અને આંદામાનમાં ડાઇવિંગ વગર જોઈ શકાય તેવો આ સૌથી સરળ પરવાળા-ખડક છે. બપોર પૂર્વ કિનારે કાલાપથ્થર પર, જ્યાં પીરોજી પાણી સામે કાળા ખડકોની હાર છે — સવારના પ્રકાશમાં સૌથી સુંદર અને ચાર વાગ્યા સુધીમાં ખાલી.

ચાળીસ મિનિટની ફેરી દક્ષિણે નીલ — હવે શહીદ દ્વીપ — સુધી; અઢાર ચોરસ કિલોમીટરમાં ડાંગર અને કેળાં અને ત્રણ દરિયાકિનારા. જેટી પાસેનો ભરતપુર શાંત તરવા અને ગ્લાસ-બોટમ બોટ માટેનો કિનારો છે, લક્ષ્મણપુર પર સૂર્યાસ્ત થાય છે, અને દરિયાએ ખડકમાંથી કોતરેલી પરવાળાની કમાન નેચરલ બ્રિજ માત્ર ઓટ વખતે જ પહોંચી શકાય છે. તમારો માર્ગદર્શક ભરતી-ઓટના કોષ્ટક પ્રમાણે સમય ગોઠવે છે; તેનો બીજો કોઈ ઉપાય નથી.

સવારની ફેરી આશરે બે કલાકમાં પોર્ટ બ્લેર પરત લાવે છે. જો ફ્લાઇટ સાંજે હોય તો અમે ચિડિયા ટાપુ ઉમેરીએ છીએ — દક્ષિણ છેડે આવેલું પક્ષી અભયારણ્ય, જ્યાં સૂર્યાસ્તનું દૃશ્યસ્થાન અને ચેરના જંગલનો લાકડાનો રસ્તો ખાસ છે — અને માનવશાસ્ત્ર સંગ્રહાલય. એરપોર્ટ ડ્રોપ ઉડાનના ત્રણ કલાક પહેલાં; પોર્ટ બ્લેરમાં ચેક-ઇન ધીમું છે અને ફ્લાઇટ લગભગ હંમેશાં મુખ્ય ભૂમિ થઈને જ જાય છે.