ગોવા પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા

ગોવા માટે નવેમ્બર – માર્ચ દરમિયાન પ્રવાસ કરો. આ મહિનાઓમાં હવામાન, ભીડ અને હવાઈ ભાડું ત્રણેય અનુકૂળ હોય છે — બહાર જાવ તો ત્રણમાંથી એક જતું કરવું પડે.

ચલણ

Indian Rupee (INR)

ભાષા

કોંકણી રાજ્યભાષા છે, મરાઠી પણ વ્યાપક છે, અને પોર્ટુગીઝ સ્થળનામોમાં તથા વૃદ્ધ કૅથલિકોમાં ટકી રહી છે. હિન્દી અને અંગ્રેજી બંને બધે ચાલે છે, અને હોટેલ-રેસ્ટોરાં ઉદ્યોગનો મોટો હિસ્સો ગુજરાતી બોલે છે.

સમય ક્ષેત્ર

IST (UTC+5:30)

પ્લગ પ્રકાર

Type C / D / M

ભારતથી ફ્લાઇટ સમય

1.5 કલાક

ક્યાંથી ઉડાન

Ahmedabad · Mumbai · Surat · Delhi · Bengaluru · Pune

• 

  સવારે આઠ વાગ્યે ફોન્તેન્હાસ

  પણજીના આ વિસ્તારમાં પોર્ટુગીઝ રંગના નિયમો આજેય પળાય છે: દરેક મકાન ચોમાસા પછી ગેરુ, ગળી, લીલા કે સફેદ રંગે ફરી રંગાય છે. અવર લેડી ઑફ ધ ઇમેક્યુલેટ કન્સેપ્શન ચર્ચથી સેન્ટ સેબેસ્ટિયન ચૅપલ સુધી ચાલો — ગરમી અને ટૂર જૂથો આવે તે પહેલાં.

• 

  અગિયાર પહેલાં જૂનું ગોવા

  બેસિલિકા ઑફ બોમ જીસસમાં સંત ફ્રાન્સિસ ઝેવિયરનો દેહ સચવાયો છે; સે કૅથેડ્રલમાં એશિયાના સૌથી મોટા ઘંટમાંનો એક છે. યુનેસ્કો સાઇટ છે, પ્રવેશ મફત છે, અને દોઢ કલાકમાં પૂરું થાય. અગિયાર પછી દેવળો ભઠ્ઠી બની જાય છે.

• 

  સૂર્યોદયે માંડોવીનો રેતીટાપુ

  સાચી સફર કોકો બીચ કે સિન્કેરિમથી લગભગ સાત વાગ્યે લાઇસન્સવાળા નાવિક સાથે નીકળે છે — લાઉડસ્પીકરવાળી પાંચ વાગ્યાની પાર્ટી ક્રૂઝ નહીં. સૂકી ઋતુમાં ચાપોરા પાસે રેતીનો ટાપુ બહાર આવે છે, અને કેટલાક ઑપરેટરો ત્યાં નાસ્તાની ગોઠવણ કરી આપે છે.

• દૂધસાગર અને મસાલાનો બગીચો

  દૂધસાગર ભગવાન મહાવીર અભયારણ્યની અંદર છે અને ત્યાં ફક્ત વન વિભાગની જ જીપમાં કુલેમથી પહોંચાય — સ્લોટ બુક કરાવો, સીધા પહોંચી ન જાઓ. વરસાદ પછી તરત, ઑક્ટોબરમાં, ધોધ પૂરા જોરમાં હોય છે. પાછા વળતાં સહકારી કે ટ્રોપિકલ મસાલા બગીચામાં જમવાનું ગોઠવો.

• દક્ષિણમાં પાલોલેમ અને અગોંડા

  પાલોલેમ લગભગ સંપૂર્ણ અર્ધચંદ્રાકાર છે, કયાક સાથે, અને બાજુમાં ગલગીબાગમાં ઑલિવ રિડલી કાચબાનો સાચો ઈંડાં મૂકવાનો કિનારો છે. અગોંડા વધુ શાંત છે. બંને ઉત્તર ગોવાની હોટેલોથી બે કલાક દૂર છે — એટલે દિવસની સફર નહીં, બે રાત માટે હોટેલ બદલવી.

• આરપોરાનું શનિવારનું રાત્રિ બજાર

  ઇન્ગોઝ નવેમ્બરથી એપ્રિલ ચાલે છે અને દરેક પૅકેજમાં આવતા અંજુનાના બુધવારના ફ્લી માર્કેટ કરતાં ઘણું સારું બજાર છે. જીવંત સંગીત, બાર દેશોનું ખાવાનું, અને ખરેખર છ વાગ્યા પછી જ જામે છે.

• ખટખટેશાકાહારી

  સારસ્વત તહેવારનું શાક — પાંચ કે વધુ શાકભાજી, સરગવો, કોળું, કાચાં કેળાં અને તુવેરની દાળ, નાળિયેર અને તિરફળના મસાલામાં. પૂરેપૂરું શાકાહારી, મંદિરના ભોજન માટે બનેલું, અને શાકાહારી પરિવાર માટે ગોવાના મેનૂ પરની શ્રેષ્ઠ વાનગી. બીચ શૅકમાં નહીં, ગોવાની હિન્દુ રેસ્ટોરાંમાં માંગો.

• ગોવન ફિશ કરી રાઇસશાકાહારી

  રાજ્યનું રોજિંદું ભોજન, અને આ સ્પષ્ટ કહેવું જોઈએ: ગોવાની રસોઈ પહેલાં માછલી છે. મોટા ભાગનાં રસોડાં આખો દિવસ એક જ તપેલીમાં માછલી તળે છે, એટલે કડક શાકાહારીએ માછલીના રસોડામાંથી શાકાહારી વાનગી માંગવાને બદલે શુદ્ધ શાકાહારી રસોડું જ શોધવું.

• પોઈ અને રોસ ઑમલેટશાકાહારી

  પોઈ એ ગોવાનો પાંઉ છે — ઘઉંના ભૂસાવાળો પોલો રોલ, જે "પોદેર" દિવસમાં બે વાર શેકે છે અને હજી પણ સાઇકલ પર હૉર્ન વગાડતો ગલીઓમાં ફરે છે. એ શાકાહારી છે અને કશા સાથે પણ સરસ લાગે. બાજુમાં મળતું રોસ ઑમલેટ શાકાહારી નથી, એટલે લારી પર ધ્યાનથી ઑર્ડર કરો.

• વેજ શાકુતી અને સોલ કઢીશાકાહારી

  શાકુતી એટલે શેકેલું નાળિયેર, ખસખસ અને બારેક મસાલા; ઋતુ પ્રમાણે મશરૂમ કે ફણસવાળી આવૃત્તિ સામાન્ય છે અને પૂરી શાકાહારી. સોલ કઢી — કોકમ અને નાળિયેરનું દૂધ, ગુલાબી અને ઠંડી — જમ્યા પછી બધા પીએ છે, અને ગોવામાં છાશની સૌથી નજીકની વસ્તુ એ જ છે.

• બેબિન્કાશાકાહારી

  સાતથી સોળ થરનું નાળિયેર અને ઈંડાની જરદીનું પુડિંગ, એક પછી એક થર શેકીને બનાવાય. એમાં ઈંડું છે, એટલે ગુજરાતી ગણતરીએ એ શાકાહારી નથી — આ કહેવું જરૂરી છે, કારણ કે એ "ગોવાની મીઠાઈ" તરીકે પીરસાય છે અને લોકો સલામત માની લે છે. ગોળ, નાળિયેર અને ચોખાના લોટમાંથી બનતું "ડોડોલ" ઈંડા વગરનો વિકલ્પ છે.

બુકિંગ વખતે ભોજન પસંદગી જણાવો — શાકાહારી, જૈન કે હલાલ — અને અમે તમારી ઇટિનરરીની દરેક હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટને જાણ કરીશું.

• કાજુ — પણજી કે માડગાંવની લાઇસન્સવાળી દુકાનેથી W240 કે W320 ગ્રેડ લો, દરિયાકિનારે ફરતા ફેરિયા પાસેથી કદી નહીં
• GI માર્કવાળી ફેની, કાજુ કે નાળિયેરની — નોંધો કે એને ફેની તરીકે કાયદેસર ભારત બહાર લઈ જઈ શકાતી નથી
• પણજી અને વેલ્હા ગોવાના સ્ટુડિયોમાંથી હાથે ચીતરેલી અઝુલેજો ટાઇલ્સ
• કુનબી વણાટનું સુતરાઉ કાપડ — ગોવાના મૂળ ખેડૂત સમુદાયની લાલ-સફેદ ચેકની સાડી, જેને ગણ્યાગાંઠ્યા વણકરો ફરી જીવંત કરી રહ્યા છે
• ગોવાનાં અથાણાં, કોકમનું શરબત અને બાટલીમાં ભરેલો સોલ કઢી મસાલો
• જે બગીચામાં જાઓ ત્યાંના મસાલા — એરપોર્ટ કરતાં તાજા અને સસ્તા

હવે બે એરપોર્ટ છે: દક્ષિણમાં ડાબોલિમ (GOI), કૅન્ડોલિમથી લગભગ 45 કિમી, અને ઉત્તરમાં મોપા ખાતે મનોહર ઇન્ટરનેશનલ (GOX), લગભગ 35 કિમી. તમારી ટિકિટ કયા એરપોર્ટની છે તે ચકાસો — બંને વચ્ચે એક કલાકનું અંતર છે. ગોવામાં કામ લાગે એવી જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા નથી, એટલે વિકલ્પ છે: રોજના ₹400–600માં ભાડે ટુ-વ્હીલર, પીળી-કાળી ટૂરિસ્ટ ટૅક્સી (જૂનો અને મોંઘો ઇજારો), અથવા ગોવા માઇલ્સ ઍપ (સસ્તી, પણ ક્યારેક વિરોધનો સામનો કરે છે). પરિવાર માટે આખા અઠવાડિયા માટે ડ્રાઇવર સાથેની કાર સૌથી ઓછી માથાકૂટવાળી છે.

• ગોવાનું સાચું જોખમ ગુના નહીં, ડૂબવું છે. દ્રષ્ટિ લાઇફસેવર્સ કારણ વગર લાલ ધજા નથી ફરકાવતા, બાગા અને કલંગૂટમાં ખેંચી જતો પ્રવાહ છે, ચોમાસામાં નહાવાની સંપૂર્ણ મનાઈ છે, અને મોટા ભાગનાં મૃત્યુ દારૂ પીધા પછી રાત્રે નહાવાથી થાય છે.
• માન્ય લાઇસન્સ વગર ભાડાનું ટુ-વ્હીલર ચલાવવું ગુનો છે અને એથી કોઈ પણ વીમો રદ થઈ જાય છે; ચાલક અને પાછળ બેસનાર બંને માટે હેલ્મેટ ફરજિયાત છે, અને કલંગૂટ–કૅન્ડોલિમના પટ્ટા પર પોલીસ સક્રિય રીતે તપાસે છે.
• ભારતનો NDPS કાયદો નાની માત્રા સામે પણ ખૂબ કડક છે, અને વ્યાપારી જથ્થામાં જામીન વ્યવહારમાં મળતા નથી. રાત્રે દરિયાકિનારે જે ઑફર થાય છે તે વેચાણ જેટલી જ વાર જાળ પણ હોય છે.
• બીચ શૅકનાં લાઇસન્સ મોસમી હોય છે અને ચોમાસા પહેલાં પૂરાં થાય છે. જૂનથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે રેતી પર ચાલતું કંઈ પણ લાઇસન્સ અને વીમા વગરનું છે — એ મહિનાઓમાં ચાલતી વૉટર સ્પોર્ટ્સ પણ.
• કૅસિનો અને પાર્ટી-બોટ ચલાવનારા દારૂનાં પૅકેજ આક્રમક રીતે વેચે છે અને બિલ ઊતરતી વખતે પકડાવે છે. ચઢતાં પહેલાં કુલ રકમ ટિકિટ પર લખાવીને નક્કી કરો.

વ્યક્તિદીઠ, રોજનો, જમીન પરનો ખર્ચ — ભોજન, સ્થાનિક વાહન અને પ્રવેશ ટિકિટ. ફ્લાઇટ અને હોટેલ પેકેજની કિંમતમાં છે, અહીં નહીં.