કોકેશસ અને મધ્ય એશિયા
લિપિ કરતાં જૂનો વાઇન, દરેક નગર પાછળ પહાડો
આ સ્થળ
જ્યોર્જિયાના લોકો આઠ હજાર વર્ષથી જમીનમાં દાટેલા માટીના ક્વેવરીમાં વાઇન બનાવે છે — દુનિયામાં બીજા કોઈ કરતાં લાંબા સમયથી — અને તમે પહોંચો એના કલાકમાં જ એ તમને કહી દેશે. દેશ એવો જ છે: સ્વાભિમાની, મહેમાનનવાઝ, અને જે આપે છે એની સામે આશ્ચર્યજનક રીતે સસ્તો.
શરૂઆત તિબિલિસીથી કરવાનું કારણ છે: ઈંટના ઘુમ્મટવાળો ગંધક-સ્નાનનો વિસ્તાર, નદી પર સુંદર રીતે ઢળી પડતી લાકડાની અટારીઓ, પાંચમી સદીના કિલ્લાની બાજુમાં સોવિયેત-બ્રુટાલિસ્ટ પુલ, અને ખરેખર સારી બની ગયેલી રેસ્ટોરાંની દુનિયા. બે કલાક ઉત્તરે જ્યોર્જિયન મિલિટરી હાઇવે કાઝબેગી સુધી ચઢે છે, જ્યાં 5,000 મીટરના શિખર નીચે ચૌદમી સદીનું દેવળ એકલું ટેકરી પર ઊભું છે. પૂર્વમાં કાખેતી અને વાઇન. પશ્ચિમમાં બાતુમી અને કાળો સમુદ્ર.
મે, જૂન, સપ્ટેમ્બર અને ઑક્ટોબર સાચા મહિના છે. જુલાઈ-ઑગસ્ટમાં તિબિલિસી ગરમ અને પ્રવાસીઓથી ભરેલું; શિયાળામાં ગુદૌરીનું સ્કીઇંગ પહોંચમાં આવે છે પણ પહાડી રસ્તા સૂચના વગર બંધ થાય છે. અને બુકિંગ પહેલાં નીચેની પ્રવેશ-નોંધ ધ્યાનથી વાંચો — અમારી યાદીમાં આ એક જ સ્થળ છે જ્યાં કાગળિયાં ઇટિનરરી કરતાં વધુ ધ્યાન માગે છે.
શ્રેષ્ઠ મહિના
સોનેરી રંગના મહિનાઓ એટલે જ્યોર્જિયા નો શ્રેષ્ઠ સમય — હવામાન, ભીડ અને કિંમત, ત્રણેય સાથે.
સોનેરી = પ્રવાસ માટે શ્રેષ્ઠ મહિનાટીપાં = મહિનો કેટલો વરસાદી છેઊંચું / નીચું °C
હોલિડે પેકેજ
નવું5N / 6D · ફ્લાઇટ સામેલતિબિલિસી 3N · ગુડાઉરી 1N · કુતાઈસી 1N
ભીડ વગરનું કોકેશસ — તિબિલિસીની ગંધકના સ્નાનની ગલીઓ અને કેબલ કાર, આઠ હજાર વર્ષ જૂનો કાખેતીનો વાઇન પ્રદેશ, માઉન્ટ કઝબેક નીચે ગેર્ગેતી ટ્રિનિટી સુધીનું ૪x૪ ચઢાણ, અને પશ્ચિમ તરફ જતાં ઉપ્લિસ્ત્સિખેનું ગુફા-નગર.
*સૂચક — અંતિમ કિંમત લાઇવ ઉપલબ્ધતા પર નક્કી થાય છે.
તમારા દિવસો માટે
ગરમ ગંધકના ઝરા પર જમીનમાંથી ઊપસતા ઈંટના ઘુમ્મટ, જે પાંચમી સદીમાં એમના પર જ શહેર વસ્યું ત્યારથી વપરાય છે. જાહેર ઓરડા પુરુષ-સ્ત્રી માટે અલગ છે; ઘસવાની સેવા સાથેનો ખાનગી ઓરડો એક પિત્ઝા જેટલી કિંમતે મળે છે અને દંપતી કે પરિવાર માટે એ સારો વિકલ્પ છે.
જ્યોર્જિયન મિલિટરી હાઇવે પર ત્રણ કલાક ઉપર, અનાનુરી કિલ્લો અને જ્વારી ઘાટ વટાવીને, માઉન્ટ કાઝબેક નીચે 2,170 મીટરે એકલા ઊભેલા ચૌદમી સદીના દેવળ સુધી. છેલ્લા ટુકડા માટે 4x4 જોઈએ, જે સ્તેપાન્ત્સમિન્દા ગામમાં ગોઠવાય છે. રાત રોકાઓ — પરોઢે નીચે વાદળ અને ઉપર દેવળ, એ જ ખરો ફોટો છે.
વાઇનના પ્રદેશમાં દોઢ કલાક પૂર્વે. ઔદ્યોગિક ટેસ્ટિંગ રૂમ છોડીને એવા કૌટુંબિક મરાનીમાં જાઓ જ્યાં વાઇન આજેય જમીન નીચે માટીમાં આથો લે છે — છોતરાં સાથે બનેલા એ કેસરી વાઇનનો સ્વાદ ભારતમાં વેચાતી કોઈ વસ્તુ જેવો નથી. અલાઝાની ખીણ પરની ટેકરી પર વસેલું કિલ્લેબંધ સિઘનાઘી રોકાવા માટેની જગ્યા છે.
જૂની રાજધાની, તિબિલિસીથી વીસ મિનિટ, જ્યાં બે નદીઓ મળે છે અને જ્યાં જ્યોર્જિયાએ 337 માં ખ્રિસ્તી ધર્મ સ્વીકાર્યો. જ્વારી ઉપરની ટેકરી પર છે, દૃશ્ય સાથે; નગરમાંનું સ્વેતિત્સ્ખોવેલી કેથેડ્રલ ચાર વાર ફરી બંધાયું છે અને આજેય અગિયારમી સદીનો મૂળ ભાગ સાચવે છે.
નરમ પથ્થરમાં કોતરાયેલું નગર, જ્યાં ઈસવીસન પૂર્વે પહેલી સહસ્રાબ્દીથી લોકો રહેતા — સભાગૃહ, વાઇનનાં ભોંયરાં, દવાખાનું અને રંગમંચ, બધું બાંધેલું નહીં પણ કોતરેલું. તિબિલિસીથી ગોરી જતાં રસ્તે દોઢ કલાક છે, અને છાંયડો લગભગ નથી, એટલે વહેલા કે મોડા જાઓ.
કાળા સમુદ્ર પરનું બાતુમી ઉપોષ્ણકટિબંધીય છે, ખડક પર વનસ્પતિ ઉદ્યાન અને દરિયાકિનારે ખુશમિજાજ વિચિત્ર સ્થાપત્ય ધરાવે છે; પાંચ કલાકનું ડ્રાઇવ કે એક કલાકની ફ્લાઇટ. શિયાળામાં તિબિલિસીથી બે કલાક દૂર ગુદૌરી યુરોપના ત્રીજા ભાગના ભાવે ખરું સ્કીઇંગ આપે છે, અને મોટાભાગનાં પેકેજમાં સાધનોનું ભાડું સામેલ હોય છે.
અંદાજિત
જમીન પરનો રોજિંદો ખર્ચ, વ્યક્તિદીઠ — ખાવાનું, સ્થાનિક વાહન અને પ્રવેશ ટિકિટ, પેકેજની બહાર.
કરકસરથી
₹1,500
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
સ્ટ્રીટ ફૂડ, જાહેર વાહન, એક પેઇડ સ્થળ
આરામદાયક
₹3,800
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
રેસ્ટોરન્ટ ભોજન, ટૅક્સી, એક-બે ટૂર
લક્ઝરી
₹10,000
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
ફાઇન ડાઇનિંગ, પ્રાઇવેટ કાર, પ્રીમિયમ અનુભવ
વિઝા
વ્યવહારુ વાતો
ચીઝ ભરેલી રોટી, અને રાષ્ટ્રીય વાનગી. અદ્જારિયન આવૃત્તિ હોડી આકારની આવે છે, જેમાં ટેબલ પર જ ઓગળેલા ચીઝમાં કાચું ઈંડું અને માખણ હલાવાય છે; ઇમેરેતિયન સપાટ ભરેલી ગોળ રોટી છે. બંને શાકાહારી છે, અને એક અદ્જારિયન બે જણ માટે ખરેખર આખું ભોજન છે.
અહીં શાકાહારી માટે શીખવા જેવી સૌથી ઉપયોગી વાત આ છે. જ્યોર્જિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચ વર્ષમાં લગભગ બસો દિવસ ઉપવાસ કરે છે — માંસ, દૂધ કે ઈંડું નહીં — એટલે મોટાભાગની રેસ્ટોરાં "સામારખ્વો" વિભાગ રાખે છે જે વ્યાખ્યાથી જ વીગન છે. નામ લઈને માગો અને આખું બીજું મેનુ સામે આવી જશે.
તળેલા રીંગણમાં અખરોટ-લસણની પેસ્ટ વીંટાળેલી, અને માટીના વાસણમાં મકાઈની રોટી સાથે પીરસાતું લાલ કઠોળનું શાક. બંને વીગન, બંને દરેક મેનુમાં, અને વજન તથા મસાલામાં કૉકેશસની બીજી કોઈ વાનગી કરતાં ભારતીય ઘરની રસોઈની વધુ નજીક.
હાથે ખવાતાં વળ ચઢાવેલાં સૂપ-મોદક — ગાંઠ પકડો, બચકું ભરો, અંદરનો સૂપ પીઓ, ગાંઠ છોડી દો. સામાન્ય રીતે ડુક્કર અને ગોમાંસનાં, પણ તિબિલિસીમાં મશરૂમ, ચીઝ અને બટાટાવાળાં સામાન્ય છે. કાંટા-ચમચીથી ક્યારેય ન ખાઓ; જ્યોર્જિયનો નોંધ લેશે અને કહેશે પણ ખરા.
મોટાભાગની જ્યોર્જિયન શાકાહારી રસોઈનો પાયો લસણ અને અખરોટ છે, અને ડુંગળી બધે છે — એટલે સામારખ્વો મેનુ શાકાહારનો પ્રશ્ન ઉકેલે છે, જૈનનો નહીં. તિબિલિસીમાં રુસ્તાવેલી અને માર્જાનિશ્વિલી પાસે ભારતીય રેસ્ટોરાં છે જે એક દિવસની જાણ સાથે જૈન રસોઈ કરે છે; કાઝબેગી અને કાખેતીમાં કશું નથી, એટલે એ દિવસોનું ભાથું અમે બંધાવીએ છીએ.
બુકિંગ વખતે ભોજન પસંદગી જણાવો — શાકાહારી, જૈન કે હલાલ — અને અમે તમારી ઇટિનરરીની દરેક હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટને જાણ કરીશું.
તિબિલિસીમાં બોલ્ટ બધે છે અને હાસ્યાસ્પદ રીતે સસ્તું — આખું શહેર ઓળંગવાનું ભાડું લગભગ સો રૂપિયા, એટલે મેટ્રોની તસ્દી કોઈ લેતું નથી, જોકે મેટ્રોમની કાર્ડ મેટ્રો અને બસ બંનેમાં ચાલે છે. શહેરો વચ્ચે માર્શ્રુત્કા મિનીબસ સસ્તી અને અગવડભરી છે; કાઝબેગી, કાખેતી અને ઉપ્લિસ્ત્સિખે માટે દિવસના હિસાબે ડ્રાઇવર સાથે કાર જ સમજદારીની ખરીદી છે. ગેર્ગેતી સુધીના છેલ્લા ચઢાણ માટે ગામમાંથી સ્થાનિક 4x4 ગોઠવવી પડે છે, અને કાઝબેગી જતો જ્વારી ઘાટ નવેમ્બરથી એપ્રિલ વચ્ચે બરફને કારણે સૂચના વગર બંધ થઈ શકે છે.
પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા
મહિનાવાર હવામાન, પૈસા, પ્લગ, ખાવાનું, ખરીદી અને નાની વાતો જે કોઈ કહેતું નથી.
