દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા
ડાંગરની સીડીઓ, જ્વાળામુખીની રેતી, દરેક ઝાંપે એક મંદિર
આ સ્થળ
બાલી દુનિયાના સૌથી મોટા મુસ્લિમ દેશની અંદર આવેલો ચાળીસ લાખ લોકોનો હિન્દુ ટાપુ છે, અને આ એક હકીકત જ પ્રવાસીને દેખાતું મોટાભાગનું સમજાવે છે — દરેક ઉંબરે રોજની ચનંગ સારી પૂજા, વચ્ચેથી ચિરાયેલા દરવાજા, અને નાસ્તા તરફ જતાં રસ્તે દીવાલ પર કોતરાયેલું રામાયણ.
બાલી ત્રણ છે અને ત્રણેય જુદી રજા માટે છે. દક્ષિણ — કુટા, સેમિન્યાક, ચાંગુ — બીચ ક્લબ, સર્ફિંગ શાળાઓ અને ટ્રાફિક. ઉબુદ, ચાળીસ મિનિટ અંદર અને ત્રણ ડિગ્રી ઠંડું, એટલે ડાંગરની સીડીઓ, કલાગામ અને યોગનો આખો ઉદ્યોગ. પૂર્વ અને બુકિત દ્વીપકલ્પ — ઉલુવાટુ, નુસા દુઆ, સનૂર — જ્યાં ખડક પરના રિસોર્ટ અને શાંત પાણી છે. હનીમૂનમાં સામાન્ય રીતે ત્રણમાંથી બે જોઈએ, એક નહીં.
સૂકી મોસમ એપ્રિલથી ઑક્ટોબર છે અને ત્યારે જ જવું; જુલાઈ-ઑગસ્ટ યુરોપની શાળાઓની રજા પણ છે, એટલે જૂન અને સપ્ટેમ્બર સમજદારીના મહિના છે. માર્ચમાં ન્યેપીની આસપાસના દિવસો ટાળો — આખો ટાપુ, એરપોર્ટ સહિત, ચોવીસ કલાક બંધ રહે છે.
શ્રેષ્ઠ મહિના
સોનેરી રંગના મહિનાઓ એટલે બાલી નો શ્રેષ્ઠ સમય — હવામાન, ભીડ અને કિંમત, ત્રણેય સાથે.
સોનેરી = પ્રવાસ માટે શ્રેષ્ઠ મહિનાટીપાં = મહિનો કેટલો વરસાદી છેઊંચું / નીચું °C
હોલિડે પેકેજ
સૌથી વધુ વેચાતું6N / 7D · ફ્લાઇટ સામેલઉબુદ 2N · સેમિન્યાક 2N · નુસા દુઆ 2N
છ રાત્રિમાં ત્રણ સાવ જુદી બાલી — ઉબુદમાં ડાંગરના પગથિયાં વચ્ચેનો પૂલ વિલા, સેમિન્યાકમાં સૂર્યાસ્ત અને બીચ ક્લબનો પટ્ટો, અને નુસા દુઆમાં પાંચ-તારક રિસોર્ટ; સાથે નુસા પેનિદાનો ફાસ્ટ-બોટ દિવસ, ઉલુવાતુનું કેચક નૃત્ય અને રેતી પર ખાનગી મીણબત્તી ડિનર.
5N / 6D · ફ્લાઇટ સામેલકુટા 3N · ઉબુદ 2N
બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને ગોઠવેલી બાલી — વોટરબોમમાં આખો દિવસ, તાનજુંગ બેનોઆ પર બનાના બોટ અને પેરાસેલિંગ, બાલી સફારીમાં હાથી અને સિંહને ખવડાવવાનું, અને ઉબુદમાં ડાંગરના પગથિયાં તથા મંકી ફોરેસ્ટ સાથે બે શાંત રાત્રિ.
*સૂચક — અંતિમ કિંમત લાઇવ ઉપલબ્ધતા પર નક્કી થાય છે.
તમારા દિવસો માટે
સાત વાગ્યે તેગલલાંગ પહોંચો તો ઢળતા પ્રકાશમાં અને ફ્રેમમાં કોઈ વગર સીડીઓ મળે; દસ વાગ્યે એ ઝૂલા માટેની લાઇન બની જાય છે. વીસ મિનિટ આગળ તીર્થ એમ્પુલ ચાલુ શુદ્ધિકરણ મંદિર છે, જ્યાં બાલીના હિન્દુઓ ત્રીસ ધારાઓ નીચે સ્નાન કરે છે — પ્રવાસી પણ આપેલો સારોંગ પહેરીને જોડાઈ શકે છે, અને સવારનો એ વધુ યાદગાર અડધો ભાગ છે.
મંદિર હિન્દ મહાસાગર પર સિત્તેર મીટર ઊંચા ખડક પર છે અને એની બાજુના ખુલ્લા રંગમંચમાં છ વાગ્યે કેચક શરૂ થાય છે — સો પુરુષો, એકેય વાદ્ય વગર, રામાયણ ગાતા. ટિકિટ બુક કરો, પાંચ વાગ્યે પહોંચો, અને ચશ્માં સંભાળો; ત્યાંના વાંદરા પાકા ચોર છે.
ટી-રેક્સ જેવા ખડકનો ફોટો આખા દિવસને લાયક છે, પણ સનૂરથી ખુલ્લા દરિયામાં ઝડપી બોટમાં ચાળીસ મિનિટની સફર છે અને નવેમ્બરથી માર્ચ સુધી એ ખરેખર ખરાબ હોય છે. ટાપુના રસ્તા તૂટેલા છે, બીચ સુધીનું ઉતરાણ દોરડાના સહારે ચઢ-ઉતર છે, અને હૉસ્પિટલ નથી. શાંત મોસમના દિવસે જ જાઓ, નહીં તો બિલકુલ નહીં.
જીવંત જ્વાળામુખી પર બે કલાકનું ચઢાણ, સવારે 3.30એ માથે ટોર્ચ બાંધીને શરૂ, અને અંતે વરાળના ખાંચામાં બફાયેલાં ઈંડાં તથા જ્વાળામુખી-તળાવનું દૃશ્ય. ચઢાણ મધ્યમ છે, અઘરું નહીં, પણ ઢીલા પથ્થરો પરનું ઉતરાણ જ પગ મચકોડાવે છે — રિસોર્ટનાં ચંપલ નહીં, બરાબરના બૂટ પહેરો.
દેનપાસાર અને ઉબુદ વચ્ચેના રસ્તે દરેક ગામ એક જ કામ કરે છે — ચેલુકમાં ચાંદી, માસમાં લાકડાનું કોતરકામ, બાતુબુલાનમાં પથ્થર. ઉબુદના આર્ટ માર્કેટને બદલે એવી વર્કશોપમાં ખરીદો જ્યાં કામ થતું જોઈ શકાય — બજારમાં એ જ માલ જાવાથી ત્રણ ગણા ભાવે આવે છે.
તાનજુંગ બેનોઆ શાંત ખાડી છે જ્યાં બનાના બોટ, પેરાસેલિંગ અને સી-વૉકિંગનાં પેકેજ ચાલે છે, અને તરતાં ન આવડતું હોય તેમને પણ ફાવે. કુટાનું વૉટરબોમ સતત એશિયાના શ્રેષ્ઠ વૉટર પાર્કમાં ગણાય છે અને પરિવાર માટે વરસાદી બપોરનો ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ છે.
અંદાજિત
જમીન પરનો રોજિંદો ખર્ચ, વ્યક્તિદીઠ — ખાવાનું, સ્થાનિક વાહન અને પ્રવેશ ટિકિટ, પેકેજની બહાર.
કરકસરથી
₹1,600
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
સ્ટ્રીટ ફૂડ, જાહેર વાહન, એક પેઇડ સ્થળ
આરામદાયક
₹4,200
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
રેસ્ટોરન્ટ ભોજન, ટૅક્સી, એક-બે ટૂર
લક્ઝરી
₹14,000
રોજ, વ્યક્તિદીઠ
ફાઇન ડાઇનિંગ, પ્રાઇવેટ કાર, પ્રીમિયમ અનુભવ
વિઝા
વ્યવહારુ વાતો
રોજિંદી થાળી — ભાત સાથે થોડી થોડી અનેક વસ્તુઓ. શાકાહારી માગો અને ખાસ કરીને "તાનપા તેરાસી" કહો: ટાપુની લગભગ દરેક સામ્બલનો પાયો ઝીંગાની પેસ્ટ છે અને સ્થાનિક લોકો એને માંસાહારી ગણતા નથી. કેચપ મનીસ, એટલે કે મીઠી સોયા, સલામત છે.
ઉકાળેલાં શાકભાજી, ટોફુ, ટેમ્પે અને ઘટ્ટ સીંગની ચટણી — ઇન્ડોનેશિયાની શાકાહારી રાષ્ટ્રીય વાનગીની સૌથી નજીકની વસ્તુ, અને ઉત્તમ. સીંગની ચટણીમાં પણ ક્યારેક ઝીંગાની પેસ્ટ હોય છે, એટલે એ જ સવાલ પૂછો. સીંગની ગંભીર એલર્જી હોય તો ઇન્ડોનેશિયન સ્ટ્રીટ ફૂડ મોટાભાગે બંધ.
બાલીનું દૂધપીતું ડુક્કર ટાપુની સૌથી પ્રખ્યાત વાનગી છે અને બધે મળે છે, બુફેના કાર્વિંગ કાઉન્ટર પર પણ. બાલી હિન્દુ હોવાથી અહીં ગોમાંસ પ્રમાણમાં ઓછું અને ડુક્કરનું માંસ સામાન્ય છે — ભારતીય પ્રવાસી સહજપણે જે ધારે એનાથી ઊલટું. ધારી લેવાને બદલે બુફેનાં લેબલ વાંચો.
તળેલાં કેળાં અને તાડના ગોળ તથા નાળિયેર ભરેલા પાંદન પૅનકેક — બંને શાકાહારી, બંને વારુંગમાં સાવ સસ્તાં. કોપી બાલી ગાળ્યા વગર પીરસાય છે, ભૂકો તળિયે બેસે છે — કૅફેની કૉફી કરતાં તુર્કી કૉફીની વધુ નજીક.
કુટા અને લેજિયન આસપાસ ભારતીય રેસ્ટોરાંનું જામેલું ઝુમખું છે જે આખી થાળી અને એક દિવસની જાણ સાથે જૈન રસોઈ કરે છે, અને નુસા દુઆના મોટાભાગના ફાઇવ-સ્ટાર રિસોર્ટ હવે ભારતીય રસોઇયો રાખે છે. ઉબુદમાં ઓછું. જૈન જૂથ માટે અમે આ જરૂરિયાત ચેક-ઇન વખતે નહીં, કરાર વખતે જ રિસોર્ટના રસોડા સુધી પહોંચાડીએ છીએ.
બુકિંગ વખતે ભોજન પસંદગી જણાવો — શાકાહારી, જૈન કે હલાલ — અને અમે તમારી ઇટિનરરીની દરેક હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટને જાણ કરીશું.
ઉપયોગમાં આવે તેવી જાહેર વાહનવ્યવસ્થા નથી. સામાન્ય ગોઠવણ એટલે અંગ્રેજી બોલતા ડ્રાઇવર સાથે દિવસના હિસાબે ભાડે લીધેલી કાર, જેનો ખર્ચ ત્રણ ટૅક્સી ફેરા જેટલો થાય અને પાર્કિંગ તથા ભાષાની બધી મુશ્કેલી ટળે. ગ્રેબ અને ગોજેક ચાલે છે, પણ ઉબુદ અને ચાંગુના કેટલાક ભાગમાં સ્થાનિક ટ્રાન્સપોર્ટ મંડળીઓ એમને રોકે છે — મુખ્ય રસ્તા સુધી ચાલવું પડે. સ્કૂટર માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રાઇવિંગ પરમિટ અને હેલ્મેટ જોઈએ; પોલીસ બંને તપાસે છે, અને કુટાથી ઉબુદ પાંત્રીસ કિલોમીટર માટે દોઢ કલાક લે છે.
પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા
મહિનાવાર હવામાન, પૈસા, પ્લગ, ખાવાનું, ખરીદી અને નાની વાતો જે કોઈ કહેતું નથી.
